Lilith, de eerste vrouw van adam - Blogs - Evil Online
View RSS Feed

Izkarioth

Lilith, de eerste vrouw van adam

Rating: 1 votes, 5.00 average.
Adams eerste vrouw. Neem jezelf in acht voor haar mooie haren, voor die pracht waarmee alleen zij pronkt. Als ze daarmee de jonge man verkrijgt, dan zal ze hem zo snel niet meer laten varen.

Wie is deze Lilith of Lilit, waar Mephistoles (de duivel) Faust op attent maakt als vooraankondiging van diens knieval voor de ‘zonde’? is zij de demon die joodse mannen vrezen of is zij de oervrouw die de schilder Dante Gabriel Rossetti in haar zag? En wat hebben zij, Eva en de slang met elkaar te maken, of beter gezegd: waarom is het zowel voor vrouwen als mannen belangrijk dat deze drie hun oude mystieke verbond weer met elkaar aangaan?

Lilith zou de eerste vrouw van Adam geweest zijn, maar haar verhaal is in mysteriën gehuld. Zo lezen we in Genesis 1 dat man en vrouw tegelijk werden geschapen, terwijl in Genesis 2 Adam alleen is en God naarstig op zoek gaat naar een hulp of maatje voor hem. Eerst schept hij met dit doel de dieren, maar Adam is daar niet gelukkig mee. Pas als hij in een diepe slaap valt en God een vrouw uit zijn zijde schept, is Adam tevreden.

Genesis 1 en 2 lijken elkaar dus tegen te spreken, en er lijkt sprake te zijn van een mysterieuze, verdwenen vrouw, die volgens joodse overleveringen Lilith wordt genoemd. De naam Lilith is in het Hebreeuws (en andere Semitische talen) nauw verwant aan het woord ‘nacht’ (Laila/Lilly). Is zij verdwenen in de nacht of heet zij ‘nacht’ omdat het verdrijven van de duisternis een van de grootste verdiensten van de god uit het Oude Testament is?

Volgens de overlevering wilde Adam Lilith aan zich onderwerpen, maar weigerde Lilith dit. Ook tijdens de seksuele daad weigerde zij onder te liggen en vluchtte ze weg onder luid gekrijs. Adam, die haar terug wilde halen, riep de hulp van God in, maar zelfs diens engelen vermochten haar niet bij Adam terug te brengen. Liever bleef zij tot in lengte van dagen ‘vervloekt’ achter in de woestijn vlakbij de Rode Zee.


Inanna, Isjtar of Lilith?

De figuur Lilith is al veel ouder dan de joodse overleveringen: zij is tot Babylonische en zelfs Soemerische bronnen terug te voeren. We zien haar bijvoorbeeld afgebeeld als jonge, verleidelijke vrouw met roofvogel klauwen, en haar connectie met de godinnen Isjtar (Babylon) en Inanna (Soemerië) is sterk. Dit komt doordat zij in vroeger tijden werd gezien als het andere aspect van de (goddelijke) vrouw: haar ‘nachtkant’ of winterkant van de natuur, wanneer er niets groeit en bloeit, alles stil lijkt te liggen en de weg naar binnen, diep onder de grond, wordt gemaakt. Ze is de ‘nieuwe maan’ in de cyclus van de vrouw, en vergelijkbaar met Ereshkigal, de (tweeling)zus van Inanna die er als godin in de onderwereld op wacht door iemand gehoord te worden, een zielsverwant aan wie zij haar leed kan beklagen.

In het oude Mesopotamië werden deze twee aspecten van de natuur en de vrouw geëerbiedigd; tegen de tijd echter dat de oorlogszuchtige Semitische stammen het grondgebied innamen en de religie van de enige (mannelijke) god wilden invoeren, was het met deze vrouwelijke eerbiediging gedaan en zeker met haar ‘nacht’- of nieuwe maan kant. De duisternis zou verjaagd worden. Eva, geschapen uit de rib/zij van Adam, kwam voor haar in de plaats.

Eva: haar Hebreeuwse naam Hawwah (HWH) betekent ´leven´ en ´moeder van al wat leeft.’ Merk op dat de naam Jahweh uit bijna dezelfde letters bestaat: (J)HWH. De naam ‘moeder van al wat leeft’ was echter geen bijbelse vinding, maar in Mesopotamië en Egypte een titel die werd gebruikt als naam voor de almachtige Godin, bijvoorbeeld Inanna, Tiamat en Isis!


Eva

Hetzelfde geldt voor de slang: deze was in de oude godinnen culten een belangrijk en heilig dier. Dikwijls zien we de Godin afgebeeld met slangen. De slang verbeeldde het bewustwordings proces, het pad om tot verlichting te komen en het innerlijke alchemistische proces waarbij de bij het staartbeen opgerolde energie (kundalini) gradueel omhoog rijst en de energie van de verschillende chakra’s transformeert tot zuiver kosmisch bewustzijn. Dat was kennis uit de oude mysteriën die terug te leiden was tot aan Atlantis.
Wanneer we de Bijbel behalve als het prachtige boek dat het is (vol sporen van mysteriën kennis) ook gaan zien als een middel voor politieke en sociale propaganda voor de destijds nieuwe machthebbers, hoeven we ons allerminst te verbazen over de volgende uitspraken die in Genesis gedaan worden:

‘Van alle dieren, die Jahwe God gemaakt had, was er geen zo sluw als de slang. Ze zei tot de vrouw: “Heeft God u werkelijk gezegd dat u van geen enkele boom in de tuin mag eten? (…) U zult helemaal niet sterven! God weet dat uw ogen open zullen gaan als u eet van die boom, en dat u dan gelijk zult worden aan God, door de kennis van goed en kwaad.” ‘ (Gen. 3, 1-5)

En toen het ‘kwaad’ eenmaal geschied was:

‘Jahwe zei toen tot de slang: “Omdat ge dit gedaan hebt, zijt gij vervloekt, onder alle tamme dieren en onder alle wilde beesten! Op uw buiken zult ge kruipen en stof zult ge vreten, alle dagen van uw leven! Vijandschap sticht ik tussen u en de vrouw, tussen uw kroost en het hare. Het zal uw kop bedreigen, en gij zijn hiel!”’ (Gen. 3, 14-15).

Dus niet alleen moet Eva, als moeder van al wat leeft, het stellen zonder haar ‘nachtkant’ Lilith, ook wordt hier haat en verdeling gezaaid tussen haar en haar eeuwenoude bondgenoot: de slang!

Maar dit is nog niet alles: tevens begint zij zich te schamen voor haar naaktheid. Met andere woorden: het gebied, waar zij zich tot dan toe het meest heeft thuis gevoeld –haar lichamelijkheid en seksualiteit- wordt tot terra non grata verklaard! De ommekeer is nu definitief. De bijbel zal later het meest invloedrijke boek ter wereld worden, en het is deze versie van het verhaal over Adam en Eva dat erin opgetekend wordt. Met dit verhaal wordt de duistere periode van vrouwenonderdrukking ingeluid. Eva is beboet voor haar nieuwsgierigheid, haar intuïtieve vertrouwen in de slang die haar helpt zich haar intuïtieve weten te herinneren.

Lilith verging het al niet veel beter: ze duikt de eeuwen daarna dikwijls op als demon, als bekoorlijke maar monsterachtige vrouw die zedig levende mannen verleidt en hun zaad ontvreemdt terwijl ze slapen (er is een periode geweest dat er geldstraffen stonden op zondige gedachten en nutteloos verspild zaad, denk maar aan wat met Onan gebeurde in de bijbel!). in de klassieke Oudheid werd ze vereenzelvigd met een vrouwelijke vampier (Lamia) en de moeder van Scylla, het zeemonster. Ook Victor Hugo stelde haar voor als de moeder van alle boze geesten.

Lilith is binnen de modernere kunst en literatuur echter ook begonnen aan een rehabilitatietoer, o.a. bij Rossetti die in haar de oervrouw zag, Isolde Kurz (Die Kinder der Lilith) en George Bernard Shaw (Back to Methuselah). Hierin is Lilith de moeder van Adam en Eva en dus van de hele mensheid.


Lilith van John Collier

Eva, Lilith en de slang horen bij elkaar: we komen hen tegen in de oude mysteriën en mythologieën van het Nabije Oosten, Griekenland en Egypte. Ook komen we in de oude mythologieën en het verhaal over Atlantis geregeld het thema van de zondeval en later de zondvloed tegen. Daar komt echter geen vrouwelijke misstap aan te pas, wél het streven van de mens om Gods gelijke te worden door listigheid en technisch vernuft in plaats van spirituele verlichting of geestelijke groei (we zijn weer aanbeland bij Faust). De rol van de vrouw is in de oudere tradities een hele andere: zij leidt de weg terug naar het zogeheten paradijs. Maar eerst moet de mens daarvoor de veilige schoot verlaten en volledig mens worden. En dat is voor de vrouw een heel andere rol dan als zondebok te worden aangewezen voor de verdrijving uit het paradijs.


De figuur van Lilith was mogelijk afgeleid van liIîtu, in de Mesopotamische mythologie een demonisch wezen dat op mannen joeg. Deze demoon vertoont gelijkenis met de latere Talmoedische Lilith.

De vroegste vermelding van deze vrouwelijke demon stamt uit het Soemerische epos Gilgamesj, Enkidu en de onderwereld uit het 3e millennium v.Chr. Daarin wordt verhaald hoe de godin Inanna de huluppu-boom plant om er later een bed en troon uit te kunnen vervaardigen. Naarmate de boom groeit, gaan een slang, de stormvogel Anzu en de demon ki-sikil-líl-lá [Lilith] erin wonen. Het is aan de held Gilgamesj om ze te verdrijven. Nadat hij de slang doodt, slaan de vogel en de demon op de vlucht. Zo kan het hout aan Inanna worden gegeven. De naam ki-sikil-líl-lá bevat het Soemerische woord voor 'wind, líl, zodat het om een winddemon gaat.

In Akkadische bronnen komt een drietal demonen voor met namen die zijn afgeleid van líl, namelijk IiIû, liIîtu en (w)ardar lilî. Zij hebben twee aspecten. Ten eerste vormen ze een groep stormwinddemonen. Men stelde bijvoorbeeld dat ze konden vliegen als de wind of als een vogel. Ten tweede zijn ze uitgesproken seksueel actief. Ze zijn op jacht naar mannen om ze te verleiden of glippen via het raam naar binnen om mannen te belagen. Hun seksualiteit is echter niet orthodox. In de teksten staat dat ze geen echtgenoot hebben, niet met mannen slapen zoals de echtgenotes dat doen, dat ze geen kinderen kunnen baren, en dat ze geen moedermelk maar enkel gif kunnen geven. De lilitu kreeg een mannelijke tegenhanger, ardat lili, die vrouwen verleidde in hun slaap. De mannelijke en vrouwelijke demon zouden beiden ooit mensen zijn geweest, die echter vroegtijdig overleden en sindsdien naar een partner op zoek waren.

Qua seksualiteit vertoont hun gedrag in de literatuur enige overeenkomsten met de godin Isjtar, die nieuwe partners zocht en doodde, en met Lamasjtoe, een vrouwelijke demon die kinderen doodde. In de middelbabylonische periode vond syncretisme plaats tussen de demonen en Lamasjtoe tot één figuur, waarop haar bekendheid zich verspreidde richting Syrië. Ze is een meisje dat voortdurend bevrediging zoekt van mannen en hen poogt te verleiden. Aramese, Mandese en mogelijk Fenicische bronnen vermelden haar als vrouwelijke demon.

Het woord lilu betekent 'wind'. Men komt de mannelijke vorm lili en de vrouwelijke lilitu tegen in gezangen uit Nippur (Babylonië) rond 600 v.Chr., zowel in het enkelvoud als in het meervoud.

Een lili staat in verband met hekserij in de Soemerische liederentekst 313. Deze demonen waren aanvankelijk storm- en winddemonen. De Hebreeuwse variant Lilith werd door volksetymologie geassocieerd met de nacht.

Lamashtû of Labartu (in het Soemerisch Dimme) was een erg gelijkende Mesopotamische variant van Lilitû, en Lilith lijkt veel van Lamashtû's mythen te hebben overgeërfd. Zij werd als halfgodin aangezien en als dochter van Anu, de ruimtegod.


Jodendom

In de Hebreeuwse Bijbel wordt eenmaal gesproken van een Lîlît, namelijk in Jesaja 34:14. Door volksetymologie werd haar naam verbonden met laylâ, "nacht". Het woord is echter ontleend aan het Akkadische lilitu.

In Jesaja wordt geprofeteerd dat Edom een woestenij zal worden waar allerlei demonen zullen wonen, waaronder Lilith. In de verschillende versies en vertalingen van de Hebreeuwse Bijbel werd de naam Lilith echter geherinterpreteerd. Zo vertaalden Symmachus en Hiëronymus de naam met Lamia, een demon uit de Griekse folklore en volgens Hiëronymus een van de Erinyen. In de vakliteratuur is voorgesteld dat Lamia kan zijn afgeleid van Lamasjtoe, omdat beide (iconografisch) zijn geassocieerd met ezels. Dat verklaart de vertaling van Lilith in een versie van de Hebreeuwse Bijbel als onokentauros, "ezel-centaur".

In na-bijbelse joodse geschriften zoals de Talmoed en in vroege christelijke geschriften staan verwijzingen naar lilin, een groep van mannelijke en vrouwelijke demonen. Lilith, een van hen, wordt beschreven als een demon met lang haar en vleugels, die 's nachts actief is en mannen dwingt tot copulatie als die alleen in een huis slapen. Een enkele keer geldt zij als de partner van Ahriman, de kwaadaardige tegenstrever van de oppergod Ohrmazd uit het zoroastrisme. In de Midrasj staat voorts dat Lilith een kindermoordenaar is. In Aramese magische, exorcistische en andere teksten is geen sprake van een groep lilin, maar van een groep liliths. Ze worden nu eens weergegeven met vleugels, veren en wild puntig haar, dan weer als mannen die op vrouwen lijken en andersom.


Middeleeuwen

Door het eerste van de twee scheppingsverslagen in Genesis (1-2) met elkaar te vergelijken en de verschillen te interpreteren, ontstond het idee dat Adam vóór Eva een gelijk geschapen vrouw had, Lilith. Als duidelijk beschreven persoon verschijnt Lilith pas in het Alfabet van Ben Sira uit de 7e of 8e eeuw. Ben Sira beschrijft de legende dat God naast Adam een vrouw uit leem schiep, Lilith. Zij ging in op Adams voorstel om seks te hebben, maar ze krijgen ruzie omdat ze weigerde onderop te liggen, aangezien ze (te)gelijk waren geschapen. Na de ruzie en het achterhalen van Gods onuitsprekelijke naam vluchtte ze weg naar de woestijn. Daar had ze orgies met woestijngeesten en baarde ze veel demonen. Daarop zond God drie engelen om haar terug te halen, onder het dreigement dat elke dag honderd van haar kinderen zouden sterven als ze weigerde. De engelen vonden haar bij de Rode Zee. Ze weigerde, en zwoer dat ze elk mannelijk kind zou kwellen tot zijn achtste dag, en vrouwelijke kinderen tot hun twaalfde dag. Wel zou ze wegblijven zodra ze een amulet tegenkwam met daarop de namen van de engelen.

Middeleeuwse rabbijnen namen Ben Sira's verhaal over. In Genesis 1 zou Lilith zijn geschapen, en in Genesis 2 de meer gehoorzame Eva. Er bestonden alternatieve verhalen, ook in het christendom. In de middeleeuwen groeide het volksgeloof dat ze de grondlegger van hekserij en de grootmoeder van de duivel of de duivel zelf was. Ze zou bijvoorbeeld de slang zijn geweest die in het Paradijs Eva verleidde om van de verboden vrucht te eten. Dit begon met het kabbalistische Traktaat over de emanaties aan de linkerzijde (1265), waarin staat dat Lilith de echtgenote was van de aartsdemon Samaël en dat ze de tegenhangers waren van al het goede. Deze voorstelling werd in andere kabbalistische literatuur zoals de Zohar overgenomen. In latere kabbalistische bronnen werd de koningin van Seba met haar gelijkgesteld, net als een van de twee koninginnen uit 1 Koningen 3:16-28.

Men geloofde dat men zich tegen haar kon beschermen met spreuken en amuletten. Sinds de middeleeuwen werden zulke amuletten gepubliceerd. Zo bestond tot in de 18e eeuw de traditie om jonge moeders met pasgeboren kinderen te beschermen tegen Lilith met zo'n amulet. Men veronderstelde dat Lilith voornamelijk 's nachts actief was.


Moderne tijd

Het geloof in de demon Lilith bestond tot in de 20e eeuw. Amuletten ter bescherming van bijvoorbeeld kinderen worden nog altijd gedrukt in Israël. Onder feministische invloed groeide Lilith als eerste vrouw van Adam in de jaren 1970 echter ook uit tot een voorbeeld van de vrijgevochten vrouw die niet zwichtte voor tradities en vrouwenonderdrukking. Sindsdien komt ze voor in de popcultuur en literatuur, en verschijnt onder andere het joods-Amerikaanse tijdschrift Lilith.

meer informatie over Adam en Lilith

Submit "Lilith, de eerste vrouw van adam" to del.icio.us Submit "Lilith, de eerste vrouw van adam" to Digg Submit "Lilith, de eerste vrouw van adam" to Facebook Submit "Lilith, de eerste vrouw van adam" to Google Submit "Lilith, de eerste vrouw van adam" to LinkedIn Submit "Lilith, de eerste vrouw van adam" to Pinterest Submit "Lilith, de eerste vrouw van adam" to Reddit Submit "Lilith, de eerste vrouw van adam" to StumbleUpon

This website's goal is to inform and gather information on the subject satanism. Anyone who feels related or might be interested is invited to join this website.